Avrupa’nın önde gelen hava yolu şirketleri, jet yakıtı krizine yönelik acil önlemler alınması gerektiğini belirtti. Lufthansa, Air France-KLM ve Ryanair gibi önemli firmaların üye olduğu Brüksel merkezli A4E, Orta Doğu’daki gelişmelerin hava yolu sektöründe yarattığı sorunlara dair bir açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, Avrupa Birliği’nin (AB) tedarikçilerden elde edilen verilerle jet yakıtı arzını daha etkin bir şekilde izlemesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, AB kuralları çerçevesinde hava yollarının, uçuş gerçekleştirdikleri havalimanlarının en az yüzde 90’ında yakıt ikmali yapma zorunluluğunun geçici olarak askıya alınması talep edildi.
Açıklamada, yolcu hakları ile ilgili mevcut kuralların olağanüstü durumlar için daha net bir şekilde belirlenmesi gerektiği ifade edildi. AB genelinde yakıt kıtlığı, hava sahası kapanmaları, resmi güvenlik uyarıları ve çatışma kaynaklı hava trafik kontrolü yönlendirmeleri gibi durumların tazminat açısından olağanüstü hal olarak kabul edilmesi gerektiği belirtildi.
Özellikle ulaşımın sürdürülebilirliğini sağlamak ve artan yakıt maliyetlerinden yolcuları korumak amacıyla, Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) geçici olarak askıya alınması, ETS maliyetlerinin sınırlandırılması ve sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) tahsisleri kapsamında yüzde 100 geri ödeme yapılması önerildi. Ayrıca, AB düzeyinde üye ülkeler arasında koordinasyon sağlanması, iç hat biletlerinde uygulanan KDV oranlarının düşürülmesi ve havacılık vergilerinin kaldırılması gibi önlemler gündeme getirildi.
Uzun vadede ise, petrol stokları kurallarına kerosen ile ilgili hükümler eklenmesi, kerosenin ortak satın alımının teşvik edilmesi, jet yakıtı bulunabilirliğine ilişkin yükümlülüklerin getirilmesi ve jet yakıtı arzını güvence altına almak için hedefli rafineri yükümlülüklerinin uygulanması gerektiği ifade edildi. Geçtiğimiz hafta, Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe), Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının tam anlamıyla sağlanamaması durumunda Avrupa havalimanlarının üç hafta içinde jet yakıtı sıkıntısı yaşayabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.
Arz kısıtlamaları nedeniyle Avrupa ülkelerinde jet yakıtı fiyatları, savaş öncesi seviyelere göre yüzde 100 oranında artarak rekor seviyelere ulaştı. Özellikle Basra Körfezi’nden jet yakıtı tedarikine büyük ölçüde bağımlı olan Avrupa bölgeleri, bu duruma karşı en savunmasız bölgeler arasında yer alıyor. Tedarik zincirindeki aksaklıklar nedeniyle İtalya’daki bazı havalimanlarında jet yakıtı konusunda kısıtlamalar uygulanırken, bazı hava yolu şirketleri, savaşın devam etmesi durumunda Avrupa genelindeki yaz uçuşlarının tehlikeye girebileceği konusunda uyarıda bulundu.
