H&M, moda endüstrisinde giderek artan atık ve karbon emisyonlarıyla başa çıkmak amacıyla, karbon dioksit (CO2) kullanarak tekstil üretim teknolojisini test etmeye başladı. Her saniye bir çöp kamyonu dolusu tekstil ürününün atıldığını gösteren veriler, sektörün sürdürülebilirlik konusunda ne kadar büyük bir tehdit altında olduğunu gözler önüne seriyor. Moda endüstrisinin toplam karbon salınımı, uluslararası hava ve deniz taşımacılığının toplamından daha fazla. Bu durum, yalnızca geri dönüşüm çözümlerinin değil, aynı zamanda tamamen yeni üretim yöntemlerinin de geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Özellikle fosil yakıt bağımlılığını azaltmak için alternatif hammaddeler üzerinde yoğun çalışmalar sürdürülüyor. H&M ve diğer markalar, bu alanda alternatifler arayışında.
Bu bağlamda dikkat çeken girişimlerden biri olan Rubi, karbondioksiti doğrudan tekstil üretiminde kullanılabilecek hammaddeye dönüştürmeyi hedefliyor. Biyolojik süreçleri hücre dışına taşıyan bir yaklaşım benimseyen Rubi, selüloz üretimini gerçekleştiriyor. Bu yöntem sayesinde, lyocell ve viskon gibi yaygın tekstil liflerinin temel bileşeni olan selüloz, ağaç kesimi gerektirmeden üretilebiliyor. Günümüzde selüloz üretiminin büyük ölçüde ağaçlardan sağlandığı düşünüldüğünde, bu yaklaşımın ormansızlaşma üzerindeki etkilerini azaltma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor.
Peki, karbondioksitten selüloz üretimi nasıl gerçekleşiyor? Rubi’nin geliştirdiği sistem, enzim bazlı bir üretim sürecine dayanıyor. Diğer girişimlerin aksine genetiği değiştirilmiş bakteriler ya da kimyasal katalizörler yerine enzimler kullanılıyor. Enzimlerin tercih edilmesinin arkasında hem mevcut endüstriyel kapasitenin genişliği hem de maliyet avantajı yatıyor. Gıda üretiminden atık su arıtımına kadar birçok alanda kullanılan enzim teknolojisinin hali hazırda ölçeklenebilir olması, bu yöntemin uygulanabilirliğini artırıyor. Süreçte, “enzim kaskadı” olarak tanımlanan çok aşamalı bir yapı kullanılıyor. Yapay zeka ve makine öğrenimi teknikleriyle optimize edilen enzimler, karbondioksiti hızlı ve verimli bir şekilde işleyebiliyor. Sulu bir çözelti içinde çalışan sistemde, karbondioksit eklendiğinde birkaç dakika içinde reaktörde beyaz selüloz oluşumu gözlemleniyor.
Üretim modüllerinin konteyner boyutlarında tasarlanması, farklı lokasyonlarda kurulumu kolaylaştırıyor. Ayrıca, ilerleyen süreçte kesintisiz üretim modeline geçilmesi planlanıyor. Şirket, bu teknolojiyi geliştirmek için 7,5 milyon dolarlık yatırım aldı. Yatırım turuna AP Ventures ve FH One Investments liderlik ederken, H&M Group, Talis Capital ve diğer yatırımcılar da destek sağladı.
