Hakan Kaplan 
Bilim kurgu filmlerini aratmayan bir gelişmeyle, 85 yıllık tarihi bir okul binası, yıkılmaktan son anda kurtarıldı. Şanghay’da bulunan Lagena İlkokulu, 200 adet robotik bacak sayesinde 7 bin tonluk ağırlığını taşıyarak 62 metre uzaklıktaki yeni konumuna 18 gün boyunca adım adım taşındı.
Çin, hızlı kentleşme sürecinde tarihi yapıları koruma çabalarıyla dikkat çekiyor. 1935 yılında inşa edilen Lagena İlkokulu, bölgedeki yeni bir ofis kompleksi için yıkılmak yerine, yenilikçi bir yöntemle taşınmaya karar verildi. Projenin baş teknik sorumlusu Lan Wuji, bu süreci “binaya yürüyebilmesi için koltuk değneği vermek” olarak tanımlıyor.
Geleneksel raylı sistemler yerine, insan adımlarını taklit eden 200 robotik bacak kullanılarak binanın altına yerleştirilen destekler, iki gruba ayrılarak sırayla yukarı ve aşağı hareket etti. Sensörler yardımıyla binanın dengesi korunarak, her seferinde küçük ama kararlı adımlarla ilerlemesi sağlandı. Bu titiz çalışmanın ardından, Lagena İlkokulu, 21 derece döndürülerek yeni yerinde konumlandırıldı.
Çin, geçmişteki hızlı kentsel dönüşüm süreçlerinde birçok tarihi yapıyı modern inşaat projelerine kurban vermişti. Ancak son yıllarda mimari mirasın korunmasına yönelik artan hassasiyet, hükümeti ve mühendisleri yaratıcı çözümler bulmaya yönlendiriyor. Lan Wuji, bu tür projelerin yıkım yerine daha iyi bir alternatif olduğunu vurgularken, “Yer değiştirme ilk terciğimiz değil ama yıkımdan çok daha iyi” diyor. Lagena İlkokulu’nun özel “T” şekli, geleneksel taşınma yöntemlerinin binanın dengesini bozma riskini artırıyordu.
Kesin maliyetler açıklanmasa da, bir binayı yıkıp yeniden inşa etmenin, onu taşımaktan daha maliyetli olduğu ifade ediliyor. 15 Ekim’de taşınma işlemi tamamlanan bina, artık sadece bir okul olarak değil, Şanghay’ın kültürel mirasını temsil eden bir eğitim merkezi olarak hizmet verecek. Bu başarılı operasyon, Çin genelinde diğer korunma projeleri için de örnek teşkil edecek bir model olarak görülüyor.
